آتش بهرامان
" ... معمای آذرِ بهرامان يا وهرامان در اينجا گشوده میشود.
آتش بهرامان آتشی بوده است غير از آتش ساير آتشكدهها و پادشاهان ايران
خود را موظف به نگهبانی و نگهداری آن میدانستهاند.
چون وريتَرهَن1 يا زنندهی وريترَ، همان ابرهای سپيدش بودهاند كه با حمله
به ابرهای اهی2 با برق و آذرخشِ خود او را شكست میدادهاند.
بنابر اين میتوان داوری كرد كه آتشی كه نخستين بار از صاعقه با برخورد
به درختی يا محلی ديگر در زمين بوجود آمده است به وسيلهی مردمان
محافظت شده و همواره از آن اخگری به نقاط ديگر میبردهاند،
و همين آتش است كه چون متعلق به وريترَهَن يا بهرام است
با نام آتش بهرامان تا حملهی عرب در ايران زنده نگاهداشته میشده است،
و هنوز نيز آتشِ آتشكدهی يزد از همان آذر روشن است!"
(از كتاب زندگی و مهاجرت آريائيان - دكتر فريدون جنيدی- نشر بلخ)
1- زننده و كشندهی دزد
2- ابرهای سياه